Migren Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Migren Nedir?

Migren, belirli aralıklarla tekrarlayan ataklar şeklinde görülen bir baş ağrısı hastalığıdır. Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde ağrı günlük aktiviteleri engelleyecek kadar şiddetli olabilir.

Migren sırasında baş ağrısının yanı sıra ışık, ses veya kokulara karşı normalden daha hassas olma görülebilir. Bulantı ve kusma da özellikle şiddetli ataklarda sık karşılaşılan belirtilerdendir.

Migrenin seyri herkes için aynı değildir. Bazı kişilerde ayda birkaç kez ortaya çıkarken bazı kişilerde daha sık görülebilir. Atakların sıklığı ve süresi zaman içerisinde değişebilir.

Migren Belirtileri Nelerdir?

Migren belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. En bilinen belirti baş ağrısı olsa da migren sırasında baş ağrısı dışında birçok şikayet ortaya çıkabilir.

En sık görülen migren belirtileri şunlardır:

• Zonklayıcı veya nabız atar tarzda baş ağrısı
• Başın bir tarafında daha belirgin ağrı
• Bulantı
• Kusma
• Işığa karşı hassasiyet
• Sese karşı hassasiyet
• Bazı kokulardan rahatsız olma
• Baş dönmesi
• Halsizlik ve yorgunluk
• Konsantrasyon güçlüğü
• Fiziksel hareketle artan baş ağrısı

Migren atağı sırasında kişi karanlık ve sessiz bir ortamda bulunma ihtiyacı hissedebilir. Özellikle ışık ve sesin ağrıyı artırması migreni diğer bazı baş ağrılarından ayırmaya yardımcı olabilir.

Migren Ağrısı Nasıl Olur?

Migren ağrısı çoğunlukla orta veya şiddetli düzeydedir. Ağrı başın tek tarafında başlayabileceği gibi iki taraflı da olabilir.

Bazı kişiler ağrıyı zonklama veya nabız atması şeklinde tarif eder. Yürüme, merdiven çıkma veya fiziksel hareket sırasında ağrının daha belirgin hale gelmesi mümkündür.

Migren atağı yalnızca ağrı ile sınırlı olmayabilir. Bulantı, kusma ve ışık veya ses hassasiyeti gibi belirtiler de tabloya eşlik edebilir.

Tedavi edilmeyen bir migren atağı genellikle birkaç saat ile birkaç gün arasında sürebilir. Ancak atakların süresi ve şiddeti kişiden kişiye değişir.

Migren Aurası Nedir?

Aura, bazı migren hastalarında baş ağrısından önce veya baş ağrısıyla birlikte ortaya çıkan geçici nörolojik belirtilerdir.

Aura sırasında şu şikayetler görülebilir:

• Görüş alanında ışık çakmaları
• Zikzak veya hareketli şekiller görme
• Görmenin geçici olarak bulanıklaşması
• Görüş alanının bir bölümünde değişiklik
• Yüzde, elde veya kolda uyuşma ve karıncalanma
• Konuşmakta zorlanma

Aura belirtileri genellikle geçicidir. Ancak daha önce yaşanmamış görme kaybı, konuşma bozukluğu veya vücudun bir tarafında güçsüzlük gibi belirtiler ortaya çıktığında bunun migren olduğuna kendi kendine karar verilmemeli ve acil değerlendirme yapılmalıdır. Çünkü benzer belirtiler başka nörolojik hastalıklarda da görülebilir.

Migren Neden Olur?

Migrenin ortaya çıkmasında tek bir neden bulunmaz. Genetik yatkınlık ve sinir sisteminin bazı uyaranlara karşı daha hassas olması migren gelişiminde rol oynayabilir.

Bunun yanında bazı durumlar migren atağını tetikleyebilir. Bunlar kişiden kişiye değişiklik gösterir.

Migreni tetikleyebilecek durumlar arasında:

• Stres
• Uykusuzluk
• Fazla uyumak
• Öğün atlamak
• Uzun süre aç kalmak
• Yetersiz sıvı tüketmek
• Yoğun ışık
• Yüksek ses
• Keskin kokular
• Aşırı yorgunluk
• Hava değişiklikleri
• Hormonal değişiklikler
• Bazı yiyecek ve içecekler

yer alabilir.

Her migren hastasının tetikleyicisi aynı değildir. Bu nedenle kişinin kendi ataklarını takip etmesi, hangi durumların sonrasında baş ağrısı geliştiğini anlamasına yardımcı olabilir.

Migreni Tetikleyen Yiyecekler Nelerdir?

Bazı kişiler belirli yiyecek veya içecekleri tükettikten sonra migren atağı yaşayabilir. Ancak herkes için geçerli kesin bir “migren yasakları listesi” bulunmaz.

Önemli olan kişinin kendi tetikleyicilerini fark etmesidir. Bunun için baş ağrısının ne zaman başladığını, o gün ne yenildiğini, ne kadar uyunduğunu ve stres düzeyini not etmek yararlı olabilir.

Ayrıca uzun süre aç kalmak ve yeterince su içmemek de bazı kişilerde baş ağrısını tetikleyebilir. Bu nedenle düzenli öğün ve yeterli sıvı tüketimi önemlidir.

Kadınlarda Migren Neden Daha Sık Görülür?

Migren kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür. Özellikle adet dönemiyle ilişkili baş ağrıları bazı kadınlarda belirgin olabilir.

Hormonal değişiklikler bazı kişilerde migren atağının başlamasında rol oynayabilir. Baş ağrılarının belirli dönemlerde, özellikle adet öncesinde veya adet sırasında ortaya çıktığını fark eden kişilerin bunu doktoruyla paylaşması tanı ve tedavi sürecine yardımcı olabilir.

Migren Atağı Nasıl Geçer?

Migren atağı sırasında mümkün olduğunca sakin ve kişinin kendisini rahat hissettiği bir ortamda dinlenmek faydalı olabilir. Özellikle ışık ve ses şikayetleri artırıyorsa daha karanlık ve sessiz bir ortam tercih edilebilir.

Düzenli uyku, yeterli su tüketimi ve öğünlerin atlanmaması da migren kontrolünde önemlidir.

Daha önce doktor tarafından migren için bir tedavi planı oluşturulduysa ilaçların bu plana uygun kullanılması gerekir. Sık ve kontrolsüz şekilde ağrı kesici kullanmak ise bazı kişilerde baş ağrılarının daha sık ortaya çıkmasına yol açabilir. Bu nedenle tekrarlayan baş ağrılarında yalnızca ağrı kesici kullanmak yerine altta yatan nedenin değerlendirilmesi önemlidir.

Migrene Ne İyi Gelir?

Migreni olan herkes için aynı yöntem etkili olmayabilir. Bununla birlikte günlük yaşamda bazı düzenlemeler atakların kontrol edilmesine yardımcı olabilir.

Bunların başında:

• Düzenli uyku saatleri oluşturmak
• Öğün atlamamak
• Yeterli miktarda su tüketmek
• Stresi yönetmeye çalışmak
• Düzenli fiziksel aktivite yapmak
• Kişisel migren tetikleyicilerini belirlemek
• Uzun süre yoğun ışığa maruz kalmaktan kaçınmak
• Baş ağrısı günlüğü tutmak

gelir.

Özellikle baş ağrısı günlüğü, migren ataklarının hangi zamanlarda ve hangi koşullarda ortaya çıktığını anlamak açısından yararlı olabilir.

Migren Tanısı Nasıl Konulur?

Migren tanısı için tek başına kullanılan özel bir kan testi bulunmaz. Doktor, kişinin baş ağrısının özelliklerini, ne sıklıkta ortaya çıktığını ve beraberinde başka hangi belirtilerin görüldüğünü değerlendirir.

Muayene sırasında nörolojik değerlendirme de yapılabilir. Tanıda kişinin geçmişte yaşadığı baş ağrılarının ayrıntıları önemli olduğu için doktora giderken atakların ne zaman başladığını ve ne kadar sürdüğünü not etmek faydalı olabilir.

Her migren hastasının MR veya tomografi çektirmesi gerekmez. Ancak baş ağrısının özelliklerinde değişiklik olması, muayenede farklı bulgular bulunması veya başka bir hastalıktan şüphelenilmesi durumunda doktor ek tetkikler isteyebilir.

Migren Tedavisi Nasıl Yapılır?

Migren tedavisi kişinin yaşadığı atakların sıklığına, ağrının şiddetine ve günlük yaşam üzerindeki etkisine göre planlanır.

Tedavi genel olarak iki amaç taşır:

• Migren atağı sırasında şikayetleri azaltmak
• Yeni migren ataklarının ortaya çıkmasını azaltmak

Atak sırasında kullanılabilecek ilaçlar doktor tarafından kişinin durumuna göre belirlenebilir. Atakları sık yaşayan veya migren nedeniyle günlük hayatı ciddi şekilde etkilenen kişilerde koruyucu tedaviler de değerlendirilebilir.

Koruyucu tedavide kullanılabilecek seçenekler kişinin sağlık durumuna ve migren özelliklerine göre değişir. Bu nedenle ilaç seçimi ve dozunun doktor tarafından belirlenmesi gerekir.

Migren Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Migren ataklarının sıklaşması kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyebilir. İşe veya okula devam etmek, sosyal aktivitelere katılmak ve günlük sorumlulukları yerine getirmek zorlaşabilir.

Ağrı nedeniyle sürekli ağrı kesici kullanmak da doğru bir yaklaşım değildir. Sık ilaç kullanımı bazı kişilerde ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrılarına yol açabilir. Bu nedenle sık tekrarlayan migren ataklarında doktor kontrolü önemlidir.

Migren İçin Hangi Doktora Gidilir?

Migren şikayetleri için Nöroloji bölümüne başvurulabilir. Nöroloji uzmanı baş ağrısının özelliklerini değerlendirerek migren ihtimalini araştırır ve uygun tedaviyi planlar.

Özellikle daha önce yaşanmamış bir baş ağrısı ortaya çıktığında veya baş ağrısının şekli belirgin şekilde değiştiğinde doktor değerlendirmesi yapılmalıdır.

Ani başlayan ve çok şiddetli baş ağrısı, baş ağrısıyla birlikte konuşma bozukluğu, bilinç değişikliği, nöbet, görme kaybı veya vücudun bir tarafında güçsüzlük gibi belirtiler varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Migren Hakkında Sık Sorulan Sorular

Migren ağrısı kaç gün sürer?

Migren atağının süresi kişiden kişiye değişebilir. Tedavi edilmediğinde birkaç saatten birkaç güne kadar devam eden ataklar görülebilir.

Migren baş dönmesi yapar mı?

Evet, bazı kişilerde migren sırasında baş dönmesi görülebilir. Baş dönmesinin belirgin olduğu durumlarda doktor farklı nedenleri de değerlendirebilir.

Migren göz ağrısı yapar mı?

Migren ağrısı göz çevresinde veya göz arkasında hissedilebilir. Ancak yeni başlayan göz ağrısı veya görme değişiklikleri yalnızca migrene bağlanmamalı, gerekli durumda göz ve nörolojik değerlendirme yapılmalıdır.

Migren tamamen geçer mi?

Migren uzun süre devam edebilen bir hastalık olsa da uygun tedaviyle atakların sıklığı ve şiddeti azaltılabilir. Tedavi, kişinin yaşadığı belirtilere ve atakların özelliklerine göre planlanır.

Migren için hangi doktora gidilir?

Migren şikayetleri için Nöroloji bölümüne başvurulabilir. Doktor, baş ağrısının özelliklerini değerlendirerek uygun tanı ve tedavi sürecini planlar.

Sonuç

Migren, yalnızca sıradan bir baş ağrısı olarak değerlendirilmemesi gereken, tekrarlayan ataklarla seyreden nörolojik bir hastalıktır. Zonklayıcı baş ağrısı, bulantı, kusma ve ışık veya sese karşı hassasiyet en sık görülen belirtiler arasındadır.

Migrenin tetikleyicileri kişiden kişiye değişebilir. Düzenli uyku, yeterli sıvı tüketimi, öğünlerin atlanmaması ve kişisel tetikleyicilerin belirlenmesi atakların kontrolüne yardımcı olabilir.

Sık tekrarlayan, günlük yaşamı etkileyen veya özellikleri değişen baş ağrılarında ise Nöroloji uzmanına başvurmak ve uygun tedaviyi belirlemek önemlidir.